zoeken Nieuwsbrief
      Linkedin    Twitter   
  
nieuws
 

WRR pleit voor structurele aanpassingen binnen ons geldstelsel

Evenwicht geldstelsel is verstoord geraakt

21 januari 2019 - Giraal geld is steeds belangrijker geworden in onze samenleving, de publieke betaal- en spaaropties zijn verdwenen en het bankwezen is geconcentreerder en uniformer geworden. Hierdoor is het evenwicht in het geldstelsel verstoord geraakt.

Er zijn te weinig remmen op geldschepping en kredietverlening, met een ongewenst hoog schuldniveau als gevolg. Ook is het publieke karakter van het bankwezen nu onvoldoende verankerd. De WRR pleit daarom voor structurele aanpassingen binnen ons huidige geldstelsel. Een van de aanbevelingen is het mogelijk maken van een bank die zich enkel met betalen en sparen bezighoudt.


 
Meeste geld is giraal
Bij geld denken we al snel aan bankbiljetten en munten, maar ongeveer 93 procent van ons geld bestaat tegenwoordig uit giraal geld. Giraal geld is feitelijk een schuld van de bank aan de rekeninghouder. Nieuw giraal geld wordt gecreëerd wanneer een bank een lening verstrekt. Op dat moment krijgt de kredietnemer geld op zijn rekening en heeft de kredietnemer een schuld aan de bank. Banken kunnen niet onbeperkt geld scheppen, maar er bestaan geen harde begrenzingen.
 
Alternatief systeem van geldschepping
In verschillende landen – waaronder Nederland – wordt gepleit voor een alternatief systeem van geldschepping, waarbij alleen de centrale bank geld kan creëren en banken eerst geld moeten ophalen voordat zij een lening kunnen verstrekken. De minister van Financiën heeft de WRR gevraagd onderzoek te doen naar de werking van het geldstelsel en de voor- en nadelen van mogelijke alternatieve systemen van geldschepping. De minister gaf daarmee gevolg aan de motie Omtzigt/Merkies, die werd aangenomen in het Tweede Kamerdebat over het burgerinitiatief 'Ons Geld'. In het rapport dat aan de minister van Financiën werd aangeboden, presenteert de WRR de resultaten van zijn onderzoek. 
 
Te grote afhankelijkheid van beperkt aantal banken
Door de dominantie van giraal geld, het verdwijnen van (de voorlopers van) de Postbank en de concentratie in het bankwezen, zijn we de afgelopen decennia voor het betalingsverkeer en het afsluiten van leningen steeds afhankelijker geworden van een beperkt aantal grote banken. Door deze veranderde context en financiële liberalisering werken remmen op krediet en geldschepping minder goed dan voorheen. De WRR signaleert twee kernproblemen. Het eerste probleem is de grote omvang van de Nederlandse private schulden en de volatiliteit van kredietverlening. Dit leidt tot ongewenste instabiliteit en onevenwichtige economische groei. Ten tweede bestaat er een onbalans tussen publieke en private belangen. Opmerkelijk is dat terwijl een steeds groter deel van het bankwezen in de afgelopen vijftig jaar is gaan opereren als puur commerciële instellingen, het bankwezen – ongemerkt – een steeds grotere publieke rol is gaan vervullen. Dit is onvoldoende onderkend in beleid en door banken zelf. De WRR pleit daarom voor een aantal belangrijke hervormingen.
 
  • Zorg voor meer diversiteit in de financiële sector. Bied een publiek verankerd alternatief aan voor betalen en sparen, zoals een betaalbank. Zorg dat het minder aantrekkelijk wordt om een systeembank te zijn en ondersteun uitdagers.
  • Tem de overmatige schuldengroei. Hiervoor is een breed pakket aan maatregelen nodig, in het bijzonder een gelijke fiscale behandeling van schuld en eigen vermogen bij huishoudens en bedrijven, het versterken van macroprudentieel beleid en meer aandacht voor schuldengroei op andere beleidsterreinen, zoals monetair beleid en sociaal-economisch beleid.
  • Wees beter voorbereid op de volgende crisis. Tijdens een volgende crisis zullen wederom vergaande maatregelen ter tafel komen. Het is belangrijk om van tevoren nagedacht te hebben over de voor- en nadelen van verschillende, mogelijk onconventionele, beleidsopties.
  • Veranker de publieke dimensie in de interne organisatie van banken. Dit kan bijvoorbeeld door het instellen van een maatschappelijke adviesraad. Ook dient meer diversiteit in organisatiemodellen en rechtsvormen te worden gestimuleerd.

 
 Doorsturen   Reageer  

 

Laatste nieuws

 Besluitvormingsdilemma’s in het digitale tijdperk
 72 procent Nederlanders vindt Prinsjesdag waardevolle traditie
 Vijf zegeningen van een burn-out
 

Gerelateerde nieuwsitems

 Twintig- tot 45-jarigen meest kwetsbaar voor financiële schokken
 Prinsjesdag 2018: Kabinet maakt meeste geld vrij voor de zorg
 IMF waarschuwt voor al te veel optimisme
 Particuliere schulden remmen groei consumptie
 
 
reacties
 
Er zijn nog geen reacties.

REAGEREN

Naam:
Emailadres:
URL: (niet verplicht) http:// 
 
Reactie/Opmerking:
Ik wil bericht per e-mail ontvangen als er meer reacties op dit artikel verschijnen.
 
Als extra controle, om er zeker van te zijn dat dit een handmatige reactie is, typ onderstaande code over in het tekstveld ernaast. Is het niet te lezen? Klik hier om de code te wijzigen.
Meer dan 100 gratis checklists voor ondernemers. Op Brisk Magazine, internetmagazine voor ondernemers.
reacties
Hoe word ik meer zichtbaar en gewaardeerd? (1) 
Marketeers besteden video steeds meer uit (3) 
De Tesla-taxi's van Schiphol gaan in de verkoop (4) 
UPS bestelt 125 Tesla-trucks (1) 
Vijf eigenschappen van succesvolle CEO's (2) 
De cloud is nog ongrijpbaar voor veel senioren  (1) 
Wereldwijde faillissementen stijgen nog sneller dan verwacht (1) 
top10
Een op drie werkenden fantaseert weleens over collega
Werknemer niet enthousiast over nieuwe werkgever
40 procent vindt zijn/haar baan niet zinvol
Hé, zelfstandig ondernemer, waarom werk jij niet gewoon in loondienst?
Toenemend aantal zoekopdrachten naar banen in Polen vanuit Nederland
Vijf zegeningen van een burn-out
Ruim 50 procent wil ook lid van Koningshuis als designated survivor
De waarde van een post mortem onderzoek na een cyberaanval
Nederlandse werkgevers minder positief over werkgelegenheid
Klantervaring is belangrijker voor succesvolle supply chain dan lage kosten
meer top 10