zoeken Nieuwsbrief
      Linkedin    Twitter   
  
weblog
 

Over hittegolven, Corona en het klimaat: een andere kijk op de kwestie

Door: Bart Flos,   16-09-2020,   16:01 uur
 

Bestaan er ook hittegolven buiten het zomerseizoen? Kan er zich in de winter een hittegolf voordoen? En wat heeft dat met de Corona-pandemie en het klimaat te maken? Laten we eens wat verder kijken dan onze meteorologische neus lang is.

Er worden steeds meer warmterecords en steeds minder kouderecords gebroken als gevolg van door de mens veroorzaakte klimaatopwarming. In het zomerseizoen zijn we daarbij vooral gebiologeerd door hittegolven, waarbinnen zich spectaculaire hitterecords kunnen voordoen. Vorig jaar werd bijvoorbeeld de 40-graden-grens doorbroken en dit jaar was er een hittegolf met een lengte van maar liefs 13 dagen waarvan acht opeenvolgende dagen met meer dan 30 graden, waarvan op drie dagen zelfs meer dan 35 graden! Was dat eenmalig of kunnen we nog meer van dat heets verwachten? 


 
Een normale zomerse hittegolf wordt door het KNMI gedefinieerd als een periode van minimaal vijf opeenvolgende dagen met een (maximum) temperatuur van minimaal 25 graden waarvan op drie dagen minimaal 30 graden. Maar dit jaar was er dus voor het eerst sprake van een (niet-officiële) superhittegolf, vooralsnog gedefinieerd als een periode van minimaal vijf opeenvolgende dagen met een temperatuur van minimaal 30 graden waarvan op drie dagen minimaal 35 graden. En ja, dat is uitzonderlijk heet.
 
Omdat ik graag verder vooruit kijk dan mijn eigen meteorologische neus lang is heb ik, in het kader van klimaatopwarming, nog een derde definitie toegevoegd: de hyperhittegolf. Die is gedefinieerd als een periode van minimaal vijf opeenvolgende dagen met een temperatuur van minimaal 35 graden waarvan op drie dagen minimaal 40 graden. Ik heb daarbij de voorspelling gedaan dat we die de komende tien jaar al een paar keer gaan meemaken. 
 
Tot zover de achtergrond. 
 
Goed, we leven inmiddels in de herfstmaand september en de kans dat zich nu een normale zomerse hittegolf voordoet is veel kleiner dan in de topzomermaanden juli en augustus. Maar dat lijkt me niet helemaal eerlijk, want in september ligt de gemiddelde maximumtemperatuur lager dan in juli en augustus. We zouden dus een nieuwe definitie moeten introduceren voor ‘hittegolven’ buiten het hoogzomerseizoen. En dat is precies wat ik gedaan heb. 
 
(Ik blijf de buiten-zomerse hittegolven overigens gewoon ‘hittegolven’ noemen totdat ik een beter semantisch alternatief heb gevonden. Tenslotte is ‘hitte’ een relatieve term). 
 
De huidige definitie van een zomerse hittegolf is gerelateerd aan de gemiddelde maximum temperatuur in de zomer. Het KNMI refereert daarbij aan de meetperiode 1981 — 2010. Kijk maar eens naar de gemiddelde maximumtemperatuur in graden Celsius per maand over die periode: 
 
Januari 5,6
Februari 6,4
Maart 10,0
April 14,0
Mei 18,0
Juni 20,4
Juli 22,8
Augustus 22,6
September 19,1
Oktober 14,6
November 9,6
December 6,1

 
Wat heb ik vervolgens gedaan? Ik heb de huidige definitie van een zomerse hittegolf gekoppeld aan de gemiddelde maximumtemperatuur van juli en augustus (de hoogzomerperiode). Vervolgens heb ik dezelfde ‘matrix’ toegepast op de gemiddelde maximumtemperatuur van de andere maanden. Daarbij heb ik de wintermaanden december, januari en februari (= de winter) samen genomen omdat ze alle drie gemiddeld rond 6 graden uitkomen en de hoogzomermaanden juli en augustus als referentieperiode dus ook.  
 
Goed, om een lang verhaal kort te maken krijg je vervolgens de volgende definitie van hittegolven buiten de hoogzomer: 
 
nHG = Normale Hittegolf 
sHG = Superhittegolf 
hHG = Hyperhittegolf 
 
Periode: nHG | sHG | hHG
 
Winter: 7/12 | 12/17 | 17/22
Maart: 11/16 | 16/21 | 21/26
April: 15/20 | 20/25  | 25/30
Mei: 20/25 | 25/30 | 30/35
Juni: 22/27 | 27/32 | 32/37
Juli + Aug: 25/30 | 30/35 | 35/40
Sept: 21/26 | 26/31 | 31/36
Okt: 16/21 | 21/26 | 26/31
Nov: 11/16 | 16/21 | 21/26 

 
Om het maar even concreet te maken voor de huidige herfstmaand september: er is sprake van een hittegolf als de maximumtemperatuur gedurende minimaal vijf opeenvolgende dagen minimaal 21 graden is waarvan op vijf dagen minimaal 26 graden. Zo bekeken zitten we dus op het moment van schrijven (16 september 2020) alweer in een langdurige hittegolf. Alleen noemen we het zo (nog) niet. Maar ten opzichte van de gemiddelde maximum temperatuur over de periode 1981 — 2010 is het mijns inziens niet meer dan fair. 
 
Ander voorbeeld nog: er is in de winter dus sprake van een ‘hittegolf’ als de maximumtemperatuur gedurende minimaal vijf opeenvolgende dagen minimaal 7 graden is waarvan op vijf dagen minimaal 12 graden. Iets om in de gaten te houden de komende jaren want we hebben al heel wat van die winterse hittegolven gehad de áfgelopen jaren en er komen er nog veel meer aan. 
 
Wat wil ik hiermee bereiken? 
 
Ik probeer het verschijnsel hittegolf — waarvoor altijd veel aandacht bestaat in de media tijdens de hoogzomermaanden — wat breder te trekken om de aandacht voor klimaatopwarming te vergroten. Want als we als menselijke soort de wereldwijd gestelde CO2-doelen voor 2030, 2040 en 2050 niet gaan halen — en daar ziet het steeds meer naar uit — dan mogen we niet alleen meer normale hittegolven gaan verwachten (lees: vaker, langer en gemiddeld heter) maar geleidelijk aan ook steeds meer superhittegolven, afgewisseld met af en toe een smorende hyperhittegolf. In alle seizoenen. 
 
Iets om eens rustig over na te denken. 
 
Want we kunnen op dit moment, middenin de Corona-pandemie, niet wáchten om terug te gaan naar het ‘oude normaal’, terwijl dat ‘oude normaal’ ons nu juist in de problemen heeft gebracht. Tegen de tijd dat super- en hyperhittegolven ‘normaal’ zijn geworden zijn we, als gevolg van de onverminderde uitstoot van CO2, zonder het in de gaten te hebben in het Abnormale Tijdperk van De Mens aangeland. Dat tijdperk begint met een stijging van de gemiddelde oppervlaktetemperatuur naar meer dan 2 graden, gestaag doorgroeiend naar meer dan 4 graden en zo verder. Vanaf 4 graden stijging is leven op aarde een hel. Daarboven, en vanaf 6 graden gegarandeerd, is leven op aarde — behalve misschien op de beide polen — niet meer mogelijk. 
 
Als mijn rationeel betoog over de herdefinitie van een hittegolf kan helpen bij het vergroten van het besef dat de door de mens veroorzaakte klimaatverandering een exponentieel grotere bedreiging voor ons vormt dan de huidige Corona-pandemie, dan is mijn missie al geslaagd. 
 
Waarvan akte. 
 
Meer weten over de existentiële crisis van de mensheid? Ook op zoek naar een hoopvolle oplossing van onze problemen? Ga gerust eens kijken op de website Vooruitkijken voor Gevorderden waarop talloze video’s met TED(x)-talks over onze mondiale problemen en de bijbehorende oplossingen.
 

 
 

 
 Doorsturen    Reageer

 
 
 
Over de auteur:
Bart Flos is bestsellerauteur van Het anti-klaagboek - Eerste hulp bij zeuren en zaniken. Verder schreef hij Het anti-sleurboek, Het perfecte project, De kenniskermis - Overleven in een zee van informatie (Uitgeverij Haystack) en Vooruitkijken voor Gevorderden - Hoop voor de toekomst van mensaap en moederplaneet (Uitgeverij BlijvendBeklijven Boeken).

Daarnaast is hij componist van het Anti-klaaglied, - 't Is een kleine moeite en een groot plezier, te beluisteren en te bekijken op YouTube.

Bart Flos is gewoontedoorbreker, groepskatalysator en procesprikkelaar. Hij verleent zijn diensten op Bart Flos Veranderadvies en BlijvendBeklijven en hij blogt ook op Bart's Blog.

Kijk ook op LinkedIn, FaceBook en volg Bart op Twitter.
 

Laatste weblogs

  Ninja teamcoaching, proactief en ‘onzichtbaar’
  Kijken, kijken en niet kopen
  Ratingterreur
 
reacties
 
Er zijn nog geen reacties.

 

REAGEREN

Naam:
Emailadres:
URL: (niet verplicht) http:// 
 
Reactie/Opmerking:
Ik wil bericht per e-mail ontvangen als er meer reacties op dit artikel verschijnen.
 
Als extra controle, om er zeker van te zijn dat dit een handmatige reactie is, typ onderstaande code over in het tekstveld ernaast. Is het niet te lezen? Klik hier om de code te wijzigen.
 
Welke auto’s behouden hun waarde het meeste?
Ook thuis kun je gebruik maken van zakelijk internet
reacties
Digitale tools zorgen voor minder werkstress (1) 
Vrouwen in leidinggevende posities hebben meer vertrouwen in omgang met crises dan mannen (1) 
Een op drie Nederlanders verwacht dit jaar minder Black Friday-aankopen te doen (1) 
Berlijn populairst bij foodies, Ibiza nummer één onder hippe vogels (1) 
Werknemer wil niet terug naar werksituatie zoals vóór COVID-19  (1) 
Kijken, kijken en niet kopen (1) 
‘Veiliger en slimmer werken’ bovenaan agenda IT-afdeling (1) 
top10
Eén op de drie organisaties overweegt thuiswerkvergoeding
Dankzij lockdown beseft werkend NL het belang van altijd blijven leren
Focus op flexibele planning en versnelde innovatie
Ninja teamcoaching, proactief en ‘onzichtbaar’
Hoge uitstroom sociaal domein: het gaat niet alleen om het salaris
Slechts één op de drie werknemers is veerkrachtig genoeg
Vrouwen in leidinggevende posities hebben meer vertrouwen in omgang met crises dan mannen
Een op drie Nederlanders verwacht dit jaar minder Black Friday-aankopen te doen
Werkzoekers hebben hekel aan schrijven motivatiebrief
De tien ingrediënten van elk succesvol project
meer top 10