zoeken Nieuwsbrief
      Linkedin    Twitter   
  
nieuws
 

Excuses doen de reputatie niet altijd goed

11 januari 2012 - Excuses stuiten vaker op weerzin dan waardering. Dit blijkt uit onderzoek van de Reputatiegroep. Het bureau onderzoekt jaarlijks de verontschuldigingen die opvallende aandacht kregen in de Nederlandse pers. Uit de sorrylijst 2011 blijkt dat niet meer dan één op de vijf verontschuldigingen positief werd ontvangen.

De excuses van de Nederlandse staat aan de slachtoffers van Rawagede werden relatief het hoogst gewaardeerd. De spijtbetuiging over de onderzoeksfraude door Diederik Stapel kreeg de meeste kritiek. Excuses worden vaak negatief gewaardeerd. Het is verstandig om terughoudend met spijtbetuigingen om te gaan: reputaties worden eerder geschaad dan versterkt door het aanbieden van excuses. Daden zeggen meer dan woorden. 



Nieuwswaarde
Excuses zijn nieuws. Zo ontstond in september grote media-aandacht naar aanleiding van de excuses van Diederik Stapel, naar aanleiding van onderzoeksfraude aan de Universiteit van Tilburg. Stapel zei dat de druk om te scoren en te publiceren hem te veel is geworden. Bij zijn spijtbetuiging meldde hij dat hij psychische hulp zoekt. Zowel de reacties van het publiek via social media als de beoordeling door de Nederlandse journalistiek waren uitgesproken negatief. Stapel krijgt veel kritiek, omdat zijn handelen de reputatie van de wetenschap aantoonbaar heeft geschaad. Onderzoeksfraude werd hierdoor een groot nieuwsitem. 

Unieke spijtbetuiging
Positief was de aandacht voor de spijtbetuiging van de Nederlandse staat aan de slachtoffers van de wandaden van Nederlandse militairen in Rawagede, op 9 december 1947. Daarbij vielen minimaal 150 doden. Diverse media zagen het als uniek dat de Staat officieel spijt betuigde voor de wandaden uit het verleden, 64 jaar na dato. Voor de Nederlandse rol in de slavernij en het drama in Srebrenica zijn bijvoorbeeld nooit excuses gemaakt. In de media wordt dan ook positief gereageerd op deze spijtbetuiging. 

Niet voldoende om reputatie te herstellen
Sorry is een veel gebezigd woord. Het is in Nederland gebruikelijk om spijt te betuigen als er iets fout is gegaan. In de publieke opinie worden excuses gezien als een logische stap om het vertrouwen te herstellen. De knieval is een beproefd instrument om een gedeukte reputatie te herstellen. Maar uit de sorrylijst 2011 blijkt dat het maken van excuses vaak niet voldoende is om de reputatie van de afzender te herstellen. 

Niet alleen woorden, ook daden
Een spijtbetuiging wordt alleen als oprecht ervaren, als de daad bij het woord wordt gevoegd. Verontschuldigingen zijn dus niet altijd effectief in het herstellen van de relatie tussen de veroorzaker van de fout en een gedupeerde. Het lijkt of de waarde van excuses vaker wordt overschat. Uit de sorrylijst 2011 blijkt dat de waardering van de excuses in het merendeel van de gevallen negatief is. 

Acceptatie
Desalniettemin kan een spijtbetuiging wel effectief zijn om reputatieschade te beperken of te verminderen. De acceptatie van excuses is afhankelijk van zes factoren: de aanleiding waarvoor het excuus wordt gemaakt, de relevantie voor de ontvanger, het verwachtingspatroon van de ontvanger, de timing, de reputatie van de afzender en de congruentie met het gedrag van de afzender.
De door de Reputatiegroep geselecteerde 25 excuses zijn geselecteerd op basis van de aandacht via de grote nieuwsdiensten, radio en televisie, de landelijke dag- en weekbladen, vakpers en social media. De excuses zijn gerangschikt op basis van de hoeveelheid aandacht (aandacht beoordeeld in kwantitatieve termen) en de waardering (gemeten op basis van kwalitatieve beoordeling: positief, neutraal of negatief/kritisch).
Van alle geselecteerde excuses werd 60 procent negatief ontvangen door de media, twintig procent positief en twintig procent overwegend neutraal. Blijkbaar worden excuses steeds kritischer ontvangen. De negatieve voorbeelden trekken de aandacht omdat de woorden in strijd zijn met het gedrag van de afzender. De positieve voorbeelden springen eruit, omdat het gedrag van de afzender in lijn is met de verontschuldiging en aansluit bij de verwachtingen die het publiek heeft van de afzender. 

Openbare knieval
De groeiende populariteit van de openbare knieval wordt verklaard door de toenemende roep om transparantie vanuit de samenleving. De snelle ontwikkeling van social media, toenemende aansprakelijkheid en de opkomst van de afrekencultuur draagt bij aan de roep om openheid. Informatie is vrijwel voor iedereen direct beschikbaar en daardoor zullen organisaties en personen met een publieke functie direct inzicht moeten geven in de wijze waarop zij werken.

 
 Doorsturen   Reageer  

 

Laatste nieuws

 Een op de vier bedrijven niet bezig met klimaat en duurzaamheid
 Gen-Z’ers en Millennials zouden van baan veranderen voor bedrijf dat beter aansluit bij waarden
 Duurzaamheidsmanagement steeds belangrijker voor moderne bedrijven
 

Gerelateerde nieuwsitems

 Wellink: geen excuses voor crisis
 ING-topman biedt excuses aan
 Manager zou beslist sorry zeggen, zegt hij
 De tijd van slappe excuses is voorbij
 
 
reacties
 
Er zijn nog geen reacties.

REAGEREN

Naam:
Emailadres:
URL: (niet verplicht) http:// 
 
Reactie/Opmerking:
Ik wil bericht per e-mail ontvangen als er meer reacties op dit artikel verschijnen.
 
Als extra controle, om er zeker van te zijn dat dit een handmatige reactie is, typ onderstaande code over in het tekstveld ernaast. Is het niet te lezen? Klik hier om de code te wijzigen.
Human Design op de werkvloer voor teameffectiviteit en bedrijfsgroei
reacties
Top tien arbeidsmarktontwikkelingen 2022 (1) 
‘Ben jij een workaholic?’ (1) 
Een op de vier bedrijven niet bezig met klimaat en duurzaamheid (3) 
Eén op zeven Nederlanders staat niet achter aanbod van hun organisatie  (1) 
Drie manieren om te reageren op onterechte kritiek (1) 
Een cyber-survivalgids voor managers: hoe ga je om met cyberaanvallen?  (1) 
Mind your data (1) 
top10