zoeken Nieuwsbrief
      Linkedin    Twitter   
  
nieuws
 

'Zelforganisatie is niet efficiŽnter'

8 augustus 2016 - Zelforganisatie in samenhang met een kostenreductieprogramma is populair. Het klinkt als muziek in de oren: u snijdt een managementlaag uit een organisatie waardoor plotsklaps een heleboel onnuttige activiteiten verdwijnen en men efficiënter gaat werken. Maar klopt dit wel?

In dit artikel behandelt Alexander Berkhoff, organisatieontwikkelaar en talentversneller bij Finext, zijn visie op de uitgangspunten voor het invoeren van zelforganisatie en ontzenuwt hij de mythe dat zelforganisatie efficiënter is.



Overbodige activiteiten bij zelforganisatie: bestaan deze in de praktijk?
Berkhoff: "Ik werk al tien jaar bij een organisatie die zelfsturing als besturingsmodel heeft. Als organisatieontwikkelaar en talentversneller help ik andere organisaties om vanuit de principes van zelforganisatie te werken. Tot op heden heb ik zowel in mijn eigen organisatie als in mijn praktijk bij andere organisaties geen activiteiten gezien die je niet meer hoeft te doen omdat je vanuit zelforganisatie werkt. Of dat activiteiten per saldo opeens veel sneller worden uitgevoerd. Wat ik wel zie, is dat bij zelforganisatie activiteiten op een andere manier of in een andere verschijningsvorm worden uitgevoerd en dat er daardoor veel meer onderlinge afstemming nodig is. Hierdoor zijn, wanneer u niet uitkijkt, bijvoorbeeld schaalvoordelen bij de inkoop moeilijker te realiseren. Het resultaat: hogere (inkoop)kosten.
Een mooi voorbeeld. Buurtzorg wordt regelmatig aangehaald als hét voorbeeld van zelfsturing in de zorg. Toch werkt Buurtzorg niet per se efficiënter. De thuiszorgorganisatie rekent bijvoorbeeld hogere uurtarieven dan het marktgemiddelde. Zij compenseren deze hogere tarieven door een grotere mate van zelfredzaamheid van hun cliënten te verwachten. Ze verleggen dus activiteiten van eigen medewerkers naar cliënten. Daarmee zijn zij wat mij betreft weliswaar veel effectiever, maar niet perse efficiënter in hun dienstverlening."

Teveel vet op de botten
Berkhoff: "Veelvuldig zie ik dat veel organisaties in de loop der tijd teveel vet op de botten krijgen. Hiermee doel ik op de welbekende overhead: management en staf. Recent ben ik betrokken geweest bij een zorginstelling waar men streefde naar een fte-reductie in de stafdiensten van 50 procent(!). In het primaire proces was bij deze organisatie net zelforganisatie geïntroduceerd, waarna men dit ook in de staf wilde doorvoeren. Doel hierbij was de kosten van de stafdiensten te verlagen. Met deze halvering werd de staf echter naar een voor de branche normale omgang teruggebracht. Niets meer, niets minder. Was dit noodzakelijk? Jazeker, maar om deze halvering te realiseren was de keuze van zelforganisatie als gewenst besturingsmodel niet relevant. Een normale reorganisatie zoals een ‘Best in Class’-programma had een vergelijkbare of zelfs een grotere fte-reductie opgeleverd." 

Niet efficiënter, wat dan wel?
Als het vergroten van de efficiency niet een argument is om met zelforganisatie aan de slag te gaan, waarom zou u het dan wel doen? Berkhoff: "Een leuke en praktische kapstok vind ik de waardeproposities zoals deze geïntroduceerd zijn door Treacy en Wiersema. Een organisatie c.q. bedrijf heeft volgens Treacy en Wiersema een hoofddoel, namelijk de nummer één in de markt te zijn. Een organisatie moet uiteraard alle disciplines van het vak en ondernemerschap beheersen, maar moet op één vlak uitmuntend zijn. Dit uitmuntend zijn kan, afgaande op Treacy en Wiersema, volgens drie verschillende strategieën, namelijk:
 
  • Product leadership: productinnovatie;
  • Customer intimacy: klantaandacht;
  • Operational excellence: operatie en uitvoering.
De strategie waarin een organisatie uitblinkt, is bepalend voor de koers, werkwijze en het besturingsmodel van deze organisatie. Het hierboven eerder benoemde ‘efficiënter maken’ zou volgens dit model passen binnen de strategie ‘operational excellence’. Zelforganisatie als besturingsmodel past wat mij betreft echter niet zozeer bij een operational excellence strategie, maar veel meer bij de waarde strategieën ‘product leadership’ en ‘customer intimacy’. Dat komt doordat bij product leadership en customer intimacy vakmanschap en klanten centraal worden gesteld. Bij operational excellence wordt in het besturingsmodel gefocust op het efficiënt inzetten van de (schaarse) middelen om het organisatiedoel te verwezenlijken en dus op processturing. Het centraal stellen van vakmanschap en de klant sluit aan bij de filosofie van zelforganisatie. Hierbij wordt namelijk gestuurd op resultaat (effectiviteit). Het centraal stellen van middelen en bijbehorende processturing in sturing, doet dat veel minder."

Resume
Zelforganisatie is effectiever maar niet efficiënter. Als u stuurt op de efficiënte inzet van (schaarse) middelen en u daarom een managementlaag wilt schrappen, dan adviseert Berkhoff vooral om van zelforganisatie als besturingsconcept af te zien. Wanneer u vakmanschap centraal stelt en voorop wilt blijven lopen met vernieuwende producten en/of wanneer u de klant echt centraal stelt en bijpassend maatwerk wilt leveren; dan zou zelforganisatie wel eens wat voor u kunnen zijn. Maar dan wel onder voorwaarde dat u écht voor een customer intimacy of product leadership strategie kiest.

 
 Doorsturen   Reageer  

 

Laatste nieuws

 Het einde van 9 tot 5?
 Pandemie inspireert tot duurzamer leven
 Een derde managers vindt leidinggeven meer gericht op soft skills dan inhoud
 
 
 
reacties
 
Er zijn nog geen reacties.

REAGEREN

Naam:
Emailadres:
URL: (niet verplicht) http:// 
 
Reactie/Opmerking:
Ik wil bericht per e-mail ontvangen als er meer reacties op dit artikel verschijnen.
 
Als extra controle, om er zeker van te zijn dat dit een handmatige reactie is, typ onderstaande code over in het tekstveld ernaast. Is het niet te lezen? Klik hier om de code te wijzigen.
Dit is waarom de beveiliging van jouw domein zo belangrijk is
Het managen van jouw onderneming aan de hand van een sterk netwerk doe je zo
Een bedrijf kopen of verkopen, wat zijn de haken en ogen?
reacties
Een derde managers vindt leidinggeven meer gericht op soft skills dan inhoud  (1) 
Saaie baan slecht voor het hart (1) 
HR-professional heeft hekel aan digitale sollicitatiegesprekken (2) 
Hervormingsplan voor woningmarkt goed ontvangen door makelaars (1) 
Logisch dat we zo vaak onlogisch denken (1) 
Hoogwaardige audio-oplossingen bepalend voor welzijn, efficiŽntie en professionele uitstraling van hybride werkers (1) 
Vijf AI-lessen die COVID-19 ons leerde (1) 
top10
Stages winnen aan effectiviteit als baanvindkanaal tijdens corona
Een vierdaagse werkweek door digital en artificial intelligence
HR-professional heeft hekel aan digitale sollicitatiegesprekken
Managers worstelen 2,5 keer vaker met disrupties dan C-level
Mening medewerkers te weinig gevraagd bij ontwikkeling zakelijke apps
Werkgevers verwachten dit kwartaal negen procent stijging werkgelegenheid
Top tien snelst stijgende functies voor afgestudeerden
Internationale ondernemingen zien cybercriminaliteit en het lekken van informatie door werknemers als de grootste risicoís
Kwart werkzoekende jongeren heeft geen vertrouwen in zoektocht naar baan
70 procent Europese organisaties zet al AI in
meer top 10