Tien kenmerken van effectieve probleemoplossers

7 september 2007 - Is het u ooit opgevallen dat sommige mensen een aangeboren talent schijnen te hebben om problemen op te lossen? Als u echter goed oplet, komt u erachter dat problemen oplossen eerder een vaardigheid dan een talent is. Effectieve probleemoplossers delen tien kenmerken. En ook u kunt zich die eigen maken.

1. Ze hebben ‘attitude’
Effectieve probleemoplossers zien problemen stuk voor stuk als uitdagingen, een kans om iets nieuws te leren, om te groeien, om succes te behalen waar anderen falen of gewoon om te bewijzen dat ‘alles mogelijk is’. De grondslag hiervan is hun diepgewortelde geloof dat als je maar wilt en je je maar inzet, er altijd een oplossing zal zijn. 

2. Ze herdefiniëren het probleem
Een effectieve probleemoplosser weet maar al te goed dat de oorspronkelijke definitie van het probleem vaak onjuist of onvolledig. Ze filteren daarom het daadwerkelijke probleem uit de omschrijving die ze in eerste instantie krijgen. Kernwoorden: ervaring en doorvragen. 

3. Ze zijn systematisch
Effectieve probleemoplossers doorlopen vaak een aantal vastomlijnde stappen: omschrijven, analyseren, concluderen, aanbevelen/oplossen. In de eerste stap (omschrijven) vermijden ze voortijdige oordelen en vlakken ze geen enkele mogelijkheid uit. Tijdens het analyseren waken ze ervoor dat hun persoonlijke mening hen niet in de weg staat. Trekken ze conclusies, dan vergeten ze niet die uitgebreid te testen. De beste probleemoplossers weten bovendien dat er bijna altijd meer dan één oplossing is en dus bedenken ze meerdere alternatieven om uiteindelijk uit te kiezen. 

4. Ze weten dat ervaring niet heilig is
De wereld is niet lineair. Dingen gebeuren op tientallen verschillende manieren en volgen vaak geen vastomlijnd patroon. Oorzaken en gevolgen zijn om meerdere manieren met elkaar in verband te brengen. Behaalde resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. En dus moet ervaring altijd met een korreltje zout genomen worden. Ervaren probleemoplossers vertrouwen dan ook nooit volledig op oplossingen die eerder werkten. Alles is immers altijd mogelijk. 

5. Ze hebben inlevingsvermogen
Effectieve probleemoplossers weten bijna letterlijk in andermans schoenen te gaan staan. Ze kunnen vanuit meerdere perspectieven naar een probleem kijken. Snel en eenvoudig schakelen tussen die diverse gezichtspunten onderscheidt een matige van een goede probleemoplosser. 

6. Ze kennen de waarde van conflicten
Hoe groter de belangen, hoe minder graag de betrokken partijen het achterste van hun tong laten zien. In die gevallen kan een bewust gecreëerd conflict een effectieve manier zijn om de daadwerkelijke feiten boven tafel te krijgen. 

7. Ze luisteren naar hun intuïtie
Ergens gedurende het omschrijven van het probleem, ervaren effectieve probleemoplossers vrijwel altijd een puur intuïtief inzicht in de situatie. Zodra dit gebeurt, negeren ze dat niet maar luisteren ze ernaar en laten ze zich erdoor leiden. Ze weten immers dat intuïtie in feite iets is dat ze aangeleerd hebben middels ervaring en ze die dus moeten koesteren en verder ontwikkelen. 

8. Ze kijken verder dan de oplossing
Effectieve probleemoplossers zien de oplossing van een probleem niet als eindpunt maar als het begin van iets nieuws. Onderliggende gedachte aan deze benadering is dat ieder probleem in feite een uitdaging of kans tot verdere ontwikkeling is. 

9. Ze gaan voor permanente oplossingen
Permanente oplossingen – in tegenstelling tot ad hoc oplossingen – hebben twee kenmerken: ze lossen alle aspecten van het probleem op en vormen een win/win situatie voor alle betrokken partijen. Tijdelijke oplossingen groeien later vrijwel altijd uit tot nog grotere problemen omdat ze niet het hele probleem aangepakt hebben. Een permanente oplossing doet het probleem voorgoed verdwijnen. 

10. Ze weten mensen te betrekken
Alleen een vage consensus is niet genoeg voor effectieve probleemoplossers. Alle betrokkenen moeten het expliciet met de oplossing eens zijn en bereid zijn zich met hart en ziel in te zetten voor de gevonden oplossing. Is dit niet het geval, dan is er geen permanente oplossing en komt het probleem alsnog terug. 

Deze lijst is geproduceerd door executive coach Shale Paul.

Gerelateerde nieuwsitems