zoeken Nieuwsbrief
      Linkedin    Twitter   
  
weblog
 

Arme manager

Door: Ben Kuiken,   01-03-2017,   10:37 uur
 

Hippe, nieuwe organisatievormen hebben ook schaduwkanten, schrijft Ard-Pieter de Man in Trouw. Dat is waar, reageert Ben Kuiken, maar dat geldt nog meer voor het hiërarchische systeem.

In een ingezonden brief in dagblad Trouw waarschuwt Ard-Pieter de Man, rector van adviseursopleiding Sioo, voor de schaduwkanten van ‘hippe, nieuwe organisatievormen’ zoals holacratie, het Spotify-model en zelfsturende teams. Steeds meer organisaties voeren deze organisatievormen in, constateert De Man, maar ‘bij de nieuwe opleiding van Sioo (Interuniversitair Centrum voor Organisatie- en Veranderkunde) lopen we steeds vaker tegen de keerzijde van deze modellen aan.’ De belangrijkste keerzijde is volgens de rector dat door die nieuwe organisatievormen het middenmanagement verdwijnt, met alle gevolgen van dien.

Tweedeling
Zo zou het verdwijnen van het middenmanagement in de Verenigde Staten al hebben gezorgd voor een tweedeling in de maatschappij, en het verdwijnen van de middenklasse. Eh… Ik moest de zin vier keer lezen om er zeker van te zijn dat het er echt stond. Wat bedoelt Ard-Pieter de Man, die ik ken als een intelligente man, hiermee? Wil hij beweren dat de middenklasse in de VS grotendeels bestaat uit middenmanagers, die, nu hun rol in organisaties is uitgespeeld, in armoede vervallen en voortaan gerekend moeten worden tot de groeiende groep van de economische onderklasse? En wil hij beweren dat dit een groot onrecht is, groter nog dan de dagelijkse uitbuiting door grote ondernemingen van de sociaal zwakkeren in zogenoemde Mcjobs?

Je vraagt je af in welke bubble De Man zich bevindt, met vreemde, alternatieve waarheden die makkelijk te ontkrachten zijn. Zo is in de VS, net als in Nederland, de heersende organisatievorm nog altijd de bureaucratie, met complete legers aan middenmanagers en andere functionarissen. Die worden in de overgang naar een ‘nieuwe’ organisatievorm doorgaans ook niet massaal aan de dijk gezet, maar krijgen een andere rol als coach of adviseur. Bij holacratie worden de functies van managers zelfs helemaal niet ter discussie gesteld.

Ratrace
Dit ontkracht tevens De Mans tweede argument, namelijk dat met het verdwijnen van het middenmanagement de doorstroming van talent naar de top zou opdrogen. Dat verdwijnt dus helemaal niet, maar krijgt alleen een andere rol. Je kunt je sowieso afvragen of kennis van de praktijk niet belangrijker is voor een toppositie dan jaren in de ratrace naar die top te hebben gezeten, met alle gemene politieke spelletjes vandien.

Ook De Mans waarschuwing ‘dat managers steeds vaker worden vervangen door algoritmen’ kan ik niet helemaal plaatsen. ‘Aansturing en beoordeling van medewerkers worden geautomatiseerd. Maar waar blijft dan de menselijke maat? Managers kunnen allerlei omstandigheden meewegen waar een algoritme blind voor is.’ Ja, dat is waar, maar dat kun je natuurlijk makkelijk ondervangen door de beoordeling niet te laten plaatsvinden door de computer, maar door een menselijke collega. Opgelost.

Sociale druk
Alleen met zijn laatste argument, namelijk dat de sociale druk in de zelfsturende teams flink kan oplopen, heeft De Man een punt. Maar ook hier gooit hij het kind met het badwater in de sloot. ‘De planning- en controlesystemen worden … vervangen door sturen op normen en waarden, waarbij mensen elkaar aanspreken. Dat klinkt aantrekkelijk maar het kan ook leiden tot groepsdruk en een gesloten cultuur.’ Dat klinkt eng, dat mensen elkaar aanspreken! Moet je je voorstellen: zit je net lekker te werken aan je flexplek in de kantoortuin, komt er zomaar een collega naar je toe die je aanspreekt op de manier waarop je net een klant te woord hebt gestaan. Daar moet je toch niet aan denken!

Oké, een beetje flauw misschien, maar laten we ook niet overdrijven. Ja, een collega aanspreken is soms lastig. Daarom zijn de meeste medewerkers blij als een manager die taak van hen overneemt. Maar de frustratie is des te groot als de manager dat niet doet, omdat hij het vaak ook niet durft. Bovendien: we zijn allemaal volwassen mensen met elkaar, en krijgen betaald om ons werk goed te doen. Daar hoort bij dat je elkaar aanspreekt op gedrag dat niet past bij de manier waarop je met elkaar hebt afgesproken dat je wil werken.

Waakzaam
Dat is niet altijd makkelijk, en daarom moet je mensen daarbij ondersteunen. Je kunt ze trainingen geven, en een coach die ze kan helpen als ze er zelf niet helemaal uitkomen. En ja, je moet altijd waakzaam zijn voor een gesloten cultuur, dus soms wisselen van team-samenstelling en inspiratie van buiten halen is verstandig. Ook in een traditionele organisatie, trouwens.

De Man sluit zijn betoog af met de opmerking: ‘Het punt is niet dat we deze nieuwe organisatievormen dus maar niet moeten invoeren. Ze passen bij deze tijd. Maar het is belangrijk ook de nadelen te benoemen.’ Daar ben ik het van harte mee eens. Maar dan moet je geen spookverhalen vertellen. Daarmee jaag je mensen alleen maar onnodig angst aan. En nee, nieuwe organisatievormen zijn niet perfect, maar voor de organisaties die er serieus mee aan de slag gaan, hebben ze duidelijk minder nadelen dan het traditionele hiërarchische model.

 
 Doorsturen    1 reactie

 
 
 
Over de auteur:
Ben Kuiken is filosoof, journalist en schrijver van managementboeken. In zijn laatste boek, Eerste Hulp bij Nieuw Organiseren, biedt hij praktische tips en tools om met nieuw of anders organiseren aan de slag te gaan. Andere titels van zijn hand zijn De PRET-factorFuck de regels en De laatste manager.
Daarnaast is Ben initiatiefnemer en aanjager van nieuworganiseren.nu, een platform over nieuwe vormen van organiseren. Meer informatie vindt u op benkuiken.nl
 

Laatste weblogs

  Projecten? Zie het eens als een lust in plaats van een last!
  Zzp’er, denk na over de risico’s die u loopt
  Hoe zit het nu écht met een AOV voor zzp’ers
 
reacties
 
Ad de Beer  |   | 
7-03-2017
 | 
09:34 uur
''De schaduwzijde is dat het middenmanagement verdwijnt'' zo klaagt deze conservatief denkende rector. Daarmee legt hij in een keer hét probleem van de personeel en organisatie opleidingen bloot, conservatief denken vanuit verouderde paradigma's.
Wat hij niet ziet, of niet wil zien, is dat mensen beter geinformeerd zijn, mondiger zijn geworden, voor zichzelf op willen komen, kortom meer verantwoordelijkheid willen. En daar kunnen en mogen organisaties niet aan voorbij gaan.
En ja, als de top met minder macht genoegen neemt en de werkvloer meer zelf kan en wil beslissen dan komt de middenlaag in de verdrukking. Maar is dat al niet jaren het geval?
Wij implementeren moderne organisatiesystemen bij organisaties en ja, maximaal 3 lagen is daarbij een uitgangspunt. Maar nieuwe systemen zetten mensen meer in hun kracht, openen geweldige loopbaan en ontwikkelkansen en zorgen voor een veel meer betrokken personeel.
Het is dus keuze, lekker blijven zitten en over 5 jaar de organisatie sluiten of nieuwe systemen adopteren, gaan excelleren en overleven.
Ik schrijf daarover een artikelreeks ''Op weg naar een excellerende organisatie'' te vinden op Linkedin en onze website.

 

REAGEREN

Naam:
Emailadres:
URL: (niet verplicht) http:// 
 
Reactie/Opmerking:
Ik wil bericht per e-mail ontvangen als er meer reacties op dit artikel verschijnen.
 
Als extra controle, om er zeker van te zijn dat dit een handmatige reactie is, typ onderstaande code over in het tekstveld ernaast. Is het niet te lezen? Klik hier om de code te wijzigen.
 
advertorial
Een zwangere medewerkster, bent u goed voorbereid?
Loopt het contract van een van u zwangere medewerkers binnenkort af maar wilt u haar het liefst in dienst houden? Bespreek samen jullie plannen om een goede samenwerking te behouden voor na de zwangerschap.
Lees verder
Meer dan 100 gratis checklists voor ondernemers. Op Brisk Magazine, internetmagazine voor ondernemers.
Goede beveiliging verkleint risico autodiefstal met 75 procent
reacties
Meer dan een kwart van vacatures staat langer dan 60 dagen open (1) 
Sleepwet komt er, hoe u zelf uw privacy kunt beschermen (1) 
Bedrijven komen pas in actie na cyberaanval (1) 
'Een beetje integer' (1) 
Ligt het aan mij of ligt het aan hen? (1) 
Vijf handige apps voor automobilisten (1) 
Hoe krijgen mijn engineers betere sociale vaardigheden? (6) 
beurs
Stijgers Dalers
Advanced met 39.98  4.8 %
Nutreco 47  3.9 %
Telegraaf me 5.7  3.6 %
TNT express 8.45  -9.5 %
ASMl holding 145.05  -2.3 %
Gemalto 31.16  -2.3 %
IBM boekt licht lagere omzet en winst
Wall Street blijft dicht bij huis
Wall Street beweegt richting vlak slot
meer beurs
top10
Projectmanagement: het kan er nog wel even bij!
Ligt het aan mij of ligt het aan hen?
Talenten willen werken voor hoog presterende organisaties
'Een beetje integer'
Het geheim van een geweldige klantenservice
Machine learning is de hype voorbij
'Versnelde afbouw hypotheekrente toomt prijsstijgingen huizen in'
Marketeers investeren in tech en bezuinigen op media
HR-professionals maken zich meer zorgen over budget
Tussen het zoet nog het nodige zuur voor de professional
meer top 10
vacatures
meer vacatures