De economische ratio erachter is dat er enorme verschillen zitten in de grondwaarde tussen een grote stad en een dorpje in de provincie. Deze verschillen kunnen worden herleid tot verschillen in de beschikbaarheid van voorzieningen. Voorzieningen trekken immers mensen aan, maken daardoor grond in stadscentra duur en zorgen voor dichte bebouwing. Zo heeft de gemeente New York destijds de aanleg van het Central Park bekostigd. Het CPB betoogt dat om gemeenten een goede prikkel te geven om een optimaal voorzieningenniveau aan te bieden zij grond moeten kunnen belasten. Is dat niet mogelijk, dan kan de bestaande ozb worden vergroot.
In beide gevallen wordt het gemeentefonds ingekrompen, waardoor huurwaardeforfait en overdrachtsbelasting kunnen worden afgeschaft. Niet alleen compenseert dat nadelige inkomenseffecten voor grondbezitters, het stimuleert bovendien doorstroming op de woningmarkt.
