De toekomst van werk: acht megatrends

18 november 2009 - Werk bevindt zich in een ingrijpende transitieperiode, vergelijkbaar met het tijdperk van de industriële revolutie. Op 26 november vindt de officiële boekpresentatie van 'De Toekomst van Werk' plaats. Een trendboek waarin PiCompany-directeur Martijn van der Woude en trendwatcher Adjiedj Bakas beschrijven welke acht megatrends bepalend zijn voor de toekomst van werk.

Alvast een tipje van de sluier:

Megatrend 1. Naar radicaal ander onderwijs en nieuwe manieren om talent te ontwikkelen
Het traditionele klassikale onderwijs gaat de komende tijd drastisch veranderen om bij te kunnen blijven met de snelle kennisgroei. We gaan toe naar een tijdperk van levenslang leren/ Er komt meer verwevenheid tussen onderwijs en bedrijfsleven. E-learning rukt op, multitasking en multi-mapping worden normaal; studeren, msn'en en twitteren tegelijk kan iedereen straks. Ook spelend leren, onder andere via games wordt steeds belangrijker. Lifehacking wordt de manier om de enorme hoeveelheid informatie die tot u komt te ordenen. Creatief omgaan met lerarentekorten wordt noodzakelijk in de vergrijzende samenleving. Ervaringsleren wordt belangrijk in de belevingseconomie. Internationaal en intercultureel leren denken en werken worden noodzakelijk.

Megatrend 2. Naar vernieuwde banen, andere sociale zekerheid en vervaging tussen werkgever en werknemer
De banen en branches van de toekomst worden gedomineerd door de opkomst van zzp'ers. Groepen zzp'ers zullen zich straks gezamenlijk verhuren aan een werkgever (bijvoorbeeld verpleegkundigen in een ziekenhuis) of zullen groepsgewijs pensioenen of ziektekostenverzekeringen aankopen. Er komen verschillende levensloopregelingen, pensioensoorten en -vormen. Mensen nemen vaker een sabbatical en kunnen daarna totaal ander werk gaan doen. Horizontale loopbaanontwikkeling komt vaker voor. Hypotheekzekerheid kan worden gekoppeld aan talent, zoals bij sommige piloten al gebeurt. U kunt straks twee banen of loopbanen tegelijk hebben. U kunt u per levensfase omscholen voor een totaal ander beroep. Werken tot uw 75e wordt de norm.

Megatrend 3. Naar divers talentmanagement en een nieuwe positie voor de vakbond, OR en werkgeversorganisatie
Hogeropgeleiden ontwikkelen zich qua werk anders dan de laagst opgeleiden. Maar in beide groepen ontstaat een diversiteit aan werkinvulling en behoefte aan leiding, dagindeling, work-life-balance, enzovoort. Vakbonden, ondernemingsraden en werkgeversorganisaties moeten werken aan een nieuwe invulling van hun taken. Multinationals krijgen andere organisatievormen. Bedrijven moeten medewerkers anders binden en boeien.

Megatrend 4. Naar technologisering van werk
Technologie verandert werk ingrijpend, bijvoorbeeld in de baan van secretaresse, maar ook in fabrieken werken straks meer robots dan mensen. Technologie maakt het mogelijk om rotklussen weg te automatiseren, zoals de oven schoonmaken. Het personaliseren van de werkomgeving wordt mogelijk. Mensen kiezen steeds meer voor eigen groepjes en gemeenschapjes en vinden daar troost, (h)erkenning, warmte en geluk. Huwelijken en andere duurzame relaties ontstaan steeds vaker op het werk, overspel overigens ook.

Megatrend 5. Naar nieuwe zingeving in werk en andere ethiek
Lokaal en globaal vermengen zich tot glocalisering. Maar de verdergaande internationalisering maakt ook betrekkelijk nieuwe dingen tot realiteit in het werk, zoals werken met nieuwe culturen die gaan domineren uit Azië. Jongeren willen zinvol werk doen en werk dat ze als zinloos ervaren, vermijden ze. Waar vroeger betrokkenheid en toewijding aan een organisatie leidend was, wordt nu persoonlijke groei en ontwikkeling de leidraad voor werk. De work-life-balance wordt een steeds belangrijker onderwerp voor werkgevers om mee om te gaan.

Megatrend 6. Naar andere werk-privé-verhoudingen en nieuwe vormen van zelfmarketing
U wordt straks anders 'employee of choice' in de nieuwe tijd. Er komen 'family hubs' van waaruit u werkt. Er komen minder expats en ze gaan anders werken. In sommige branches en functies zet de feminisering van de arbeid door. In met name nieuwe branches wordt machismo de norm. Werknemers doen meer privé-zaken tijdens werktijd en werken meer in hun vrije tijd. Gebruik van cv's en het controleren van vervalste cv's wordt een belangrijke taak voor HR-specialisten. Privacy bestaat niet meer en de inzet van Hyves en Google op de arbeidsmarkt wordt uitgebreid.

Megatrend 7. Naar nieuw leiderschap
De toekomst van de baas is ongewis. Leidinggevenden liggen meer onder vuur. Leiding geven in de nieuwe tijd is niet een ieder gegeven. Leidinggevenden, vooral aan de top, worden gezien als ordinaire zakkenvullers en wanpresteerders. Sowieso neemt het aantal leidinggevenden af. Vormen van zelfsturing nemen toe. Er komen andere leiderschapsstijlen. Duurzaam leiderschap is de trend.

Megatrend 8. Verschuiving van de economie van West naar Oost
De nieuwe wereldorde wordt Aziatisch gedomineerd, maar het Westen blijft een grote creatieve macht houden. Goede ideeën bloeien immers in culturen van vrijheid, tolerantie en onverschilligheid, en die zijn er veel in het Westen. Gebieden die het meest te bieden hebben voor de moderne professional zijn straks BRIC, de Golfstaten, Europa en Amerika. Er is dan een wereldwijde 'werkcultuur', hoewel er verschillen blijven. Taoïsme en hindoeïsme brengen andere leiderschapsstijlen voort. De managementfilosofe in de toekomst kan oosters, Angelsaksisch, Rijnlands of taoïstisch zijn.

Gerelateerde nieuwsitems