Financiële landschap verandert ingrijpend

11 februari 2009 - Het wereldwijde financiële landschap is aan ingrijpende veranderingen onderhevig. Dat stelt PricewaterhouseCoopers in de verkenning ‘The Day after Tomorrow’. De verkenning gaat dieper in op de nieuwe omgeving, business modellen en thema's waarin financiële instellingen door de kredietcrisis terecht gekomen zijn.

Wanneer de kruitdampen zijn opgetrokken zal naar de mening van PwC het nieuwe financiële landschap een aantal substantiële veranderingen vertonen. Deze veranderingen zijn als volgt samen te vatten: een versnelde verschuiving van economische macht richting het Oosten; een simpelere en transparante vorm van bankieren genaamd 'nouveau classic'; actieve overheidsinvloed; ‘zero-risk’-regelgeving; een strengere governance-structuur gebaseerd op nationale én internationale regelgeving en de behoefte aan duurzame business modellen die de switch van korte-termijn overleven naar langetermijnstrategie mogelijk maken. 

Onverwachte wendingen
"De transformatie van het globale financiële systeem is zonder weerga. De huidige crisis bewijst dat het enige dat je kan verwachten het onverwachte is. De onderlinge afhankelijkheid tussen de wereldwijde markten gecombineerd met een brede groep van stakeholders, overheden, regelgevers, management, cliënten, werknemers en aandeelhouders, met belang bij het terugkeren naar minder vluchtige tijden maken het noodzakelijk om actie te ondernemen. Oude recepten zullen niet meer werken en bepaalde sectoren zullen fundamenteel op de schop moeten," aldus Rogier van Adrichem, banking partner bij PricewaterhouseCoopers. 

Verschuiving
De verschuiving van de financiële macht richting Azië raakt in een stroomversnelling. De nieuwe patronen van de wereldwijde handel én investeringen die opkomen vanuit deze verschuiving zullen heel anders zijn dan het oude model waarin de VS centraal stond. De kredietcrisis heeft de activa zeepbel, die voortvloeit uit de imperfecties in de wereldwijde geldstromen met de Verenigde Staten als middelpunt, laten barsten. Rogier van Adrichem: "We verschuiven naar een multipolaire wereld waarin westerse financiële centra kunnen worden gepasseerd. Door de globalisatie volgen bedrijven hun klanten en daarom zullen banken hun klanten volgen langs nieuwe handelsroutes. Azië investeert in de bescherming van natuurlijke grondstoffen om die voor de eigen economieën te gebruiken. Banken zullen deze investeringen volgen." 

'Nouveau classic' bankieren
Een kleinschaliger, strakker gereguleerd banksysteem en een universeel bankmodel zullen de centrale thema's worden van het nieuwe bankieren. Het oude banksysteem zal grotendeels worden ontmanteld. Banken die heftig leunden op de kapitaalmarkten voor hun liquiditeit en specialistisch te werk gingen moeten worden geherstructureerd. "In de toekomst zal dit 'nouveau classic' bankieren simpeler, minder risicovol en transparanter worden. Winsten zullen lager uitvallen, maar risico gewogen rendementen zullen niet zoveel dalen, omdat het risicoprofiel van deze 'business mix' ook lager is. Banken zullen een groot deel van hun eigen identiteit behouden en zullen meer verantwoordelijkheid nemen om gewetensvol te handelen om zo hun kredietkwaliteit te waarborgen, " zegt Rogier van Adrichem 

Sterke overheidsinvloed
Overheden zullen in de toekomst meer gaan ingrijpen op de manier waarop het financiële systeem werkt om de wereldwijde economieën te stimuleren. Deze interventies zijn al bewerkstelligd in de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Nederland. Deze overheden oefenen druk uit op staatsondersteunde banken op de gebieden van herpositionering, MKB-leningen en beloningsbeleid. Meer conflicten kunnen worden verwacht wanneer overheden onder invloed van maatschappelijke druk zich actief gaan mengen in het governance-, belasting- en dividendbeleid. Na de grootschalige reddingsoperaties verwacht de gemeenschap dat banken zich meer zullen richten op haar publieke rol en minder op de belangen van haar aandeelhouders. 

‘Zero-risk’ regelgeving
De fundamentele zwakheden in de oude regelgeving zijn aan het daglicht gekomen en er zullen substantiële veranderingen in het regelgevende systeem plaatsvinden. Er is een brede erkenning dat regelgeving tekort is geschoten en niet alleen meer op nationale basis kan werken. De G20 heeft over dit onderwerp een blauwdruk liggen voor een actieplan genaamd 'Action Plan for Regulatory Reform'. Hoewel de totstandkoming van één internationaal college van toezichthouders veel belangen conflicten kan oproepen, is het wel de aanpak waar het meest over moet worden nagedacht. Financiële stabiliteit zal tot centrale doelstelling verheven worden en elke potentiële inbreuk daarop wordt op de één of andere manier gereguleerd. Deze ontwikkeling kan niet los gezien worden van de grotere invloed van de overheid bij staatsgesteunde banken. Rogier van Adrichem: "Grensoverschrijdende regelgeving met krachtig leiderschap is essentieel voor een gezond financieel systeem. Het idee van één internationaal college van regelgevers is niet nieuw, maar meer autoriteit geven aan de hoofdtoezichthouder om lokale toezichthouders aan te sturen bij internationaal opererende banken versterkt dit concept." 

Fiscale druk
Als gevolg van de recessie zullen ontvangen inkomsten uit winstbelastingen bij westerse overheden teruglopen. De financiële instellingen zullen in eerste instantie ontlast worden, echter op de lange termijn zullen de belastingen omhoog gaan om het verlies van deze belastingen te compenseren. Gezien het belang van de financiële sector in ontwikkelde economieën is dit onvermijdelijk. 

Langetermijnstrategie
Financiële instellingen zullen de verleiding moeten weerstaan om compleet reactief te worden en daarmee hun lange termijn perspectief uit het oog te verliezen. Tegelijkertijd moeten ze zich aanpassen aan de realiteit om de belangen van meer stakeholders - overheden en maatschappij - in de bedrijfsvoering te integreren. Rogier van Adrichem: "Om financiële instituten te laten werken is er een duurzaam businessmodel noodzakelijk. De meeste instituten zijn nu bezig met overleven terwijl de bestuurders ook belangrijke beslissingen moeten nemen over de positionering van de bank over twee of drie jaar. Mijn zorg is dat een aantal banken niet voldoende bezig zijn met het langetermijnvraagstuk, en dat zal deze banken in de toekomst een achterstand geven ten opzichte van de rest."

Gerelateerde nieuwsitems